Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Rất nghiêm ngặt, chặt chẽ đến mức gây khó khăn, cản trở: "Ngặt nghèo" mô tả sự khắt khe, nghiêm ngặt quá mức, tạo ra cảm giác bị bó buộc hoặc khó chịu.
   • Khó khăn, nghiêm trọng, ở tình thế hiểm nghèo: "Ngặt nghèo" còn dùng để chỉ hoàn cảnh hoặc tình huống rất khó khăn, nguy hiểm, khó có thể vượt qua.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa 1 (Nghiêm ngặt, chặt chẽ):

  • Các quy định về an toàn lao động ở đây rất ngặt nghèo.
  • Việc kiểm soát biên giới được thực hiện một cách ngặt nghèo.

• Nghĩa 2 (Khó khăn, hiểm nghèo):

  • Bệnh nhân đang trong tình trạng ngặt nghèo, cần được theo dõi đặc biệt.
  • Cuộc đàm phán bước vào giai đoạn ngặt nghèo nhất.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Sống chết ngặt nghèo": diễn tả một tình huống sống còn, ranh giới giữa sống và chết rất mong manh.

  • Trận chiến đã đến hồi sống chết ngặt nghèo.

• "Trong hoàn cảnh ngặt nghèo": ở trong một tình thế vô cùng khó khăn, nguy hiểm.

  • Đoàn leo núi lâm vào hoàn cảnh ngặt nghèo vì thời tiết xấu.

Biến thể và từ gần giống

• Ngặt (tính từ): nghiêm ngặt, chặt chẽ (thường dùng trong các cụm như "quy định ngặt", "kiểm soát ngặt").
• Nghiêm ngặt (tính từ): rất chặt chẽ, đúng theo nguyên tắc, kỷ luật.
• Khắt khe (tính từ): có yêu cầu rất cao và nghiêm ngặt, thường dùng cho tính cách hoặc sự đánh giá.
• Hiểm nghèo (tính từ): nguy hiểm đến tính mạng, nghiêm trọng (thường dùng cho bệnh tật, tình thế).

Từ đồng nghĩa

• Nghiêm ngặt: chặt chẽ, đúng theo quy tắc.
• Khó khăn: không dễ dàng, gặp trở ngại.
• Nguy cấp: ở tình trạng rất nguy hiểm, cần xử lý ngay.
• Chặt chẽ: có tổ chức, kỷ luật cao, không để lỏng lẻo.

Các cụm từ liên quan

• Kiểm soát ngặt nghèo: việc giám sát, quản lý được thực hiện một cách rất chặt chẽ và nghiêm túc.

  • Khu vực cách ly được kiểm soát ngặt nghèo.

• Tình thế ngặt nghèo: tình hình rất căng thẳng và nguy hiểm.

  • Công ty đối mặt với tình thế ngặt nghèo về tài chính.

Thành ngữ liên quan

• "Ngặt như nêm": (thành ngữ cổ, ít dùng) ý chỉ sự chặt chẽ, nghiêm ngặt đến cực điểm.
• "Đường cùng ngõ ngặt": chỉ bước đường cùng, lâm vào tình thế hết sức khó khăn, bế tắc.

1. tt. 1. Quá ngặt làm cản trở, khó khăn, gây cảm giác khó chịu: kiểm soát ngặt nghèo. 2. Khó khăn có thể dẫn đến nguy hiểm khó mà vượt được: ca mổ ngặt nghèo ở trong hoàn cảnh ngặt nghèo giữa cái sống và cái chết.